Türkiye'den İngiltere'ye ulaştıktan sonra yeni evinize nasıl gideceksiniz? İngiltere - Türkiye, İngiltere - Avrupa Ülkeleri, İngiltere'nin kendi içinde ulaşım yapısı nasıldır?
Ulaşım konusunu Türkiye-İngiltere, İngiltere'de şehirlerarası, İngiltere'de şehir içi ve İngiltere - Avrupa Ülkeleri olmak üzere dört ayrı bölüm halinde inceleyebiliriz.
1- Türkiye - İngiltere
Hava, kara ve deniz ulaşımı mümkünse de en çok kullanılanı hava ulaşımıdır. Türkiye (İstanbul)-İngiltere (Londra) arası uçak yolculuğu yaklaşık 3 saat 45 dakika sürer.
Londra sırasıyla üç büyük havaalanına sahiptir: Heatrow, Gatwick ve Stansead. Heatrow'un Londra metro sistemi ile bağlantısı olduğu için şehrin her hangi bir yerinden ulaşım kolay ve diğerlerine göre daha ucuzdur. Şehir merkezinden Heatrow'a gitmek 45 dakikanızı alır. Heatrow'a otobüsle de gidebilirsiniz. Gatwick'in yer üstü trenleri ve otobüs bağlantıları mevcuttur.
Gerek Heatrow'dan gerekse Gatwick'den Manchester, Newcastle ve Glasgow gibi büyük şehirlere doğrudan otobüs bulunur. Ucuz yolu seçip otobüsü tercih ederseniz, Londra'nın şehir içi zahmetini çekmeden yolculuk yapabilirsiniz. Şayet İngiltere'nin kuzeyine gidecekseniz, Türkiye'den uçuş yapılan ikinci büyük havaalanı Manchester'dadır. Yazın charter firmalarınca turistik amaçlı olarak Newcastle-İzmir-Dalaman ve Glasgow-İzmir-Dalaman seferleri yapılmaktadır. Ancak bu seferler daha çok İngiliz vatandaşları için kullanıldığından bilet bulmanız zor olabilir.
2- İngiltere'de Şehirler Arasında Ulaşım
İngiltere'de şehirlerarası ulaşım için en ucuz seçenek olan otobüsü sırasıyla tren ve havayolu izlemektedir.
a) Havayolu:
Londra ile diğer büyük şehirler arasındaki bağlantılar oldukça yoğundur. British Airways, British Caledonion, Dan Air, Gill Air British Midland, Britania ve UK Air gibi şirketlerin büyük şehirler arasında yoğun seferleri vardır. Londra-Glasgow, Londra - Manchester ve Londra - Newcastle hatları çok gelişmiştir. Uçak biletlerinizi iki hafta önce alabilirseniz fiyatları neredeyse tren fiyatı düzeyine inebilir. Biletlerinizi gidiş-dönüş almanız daha ekonomik olacaktır.
British Airways Edinburgh, Glasgow ve Manchester'a uçak seferleri düzenler. Yurtiçi taşımacıları arasında Aer Lingus (EI), Air UK (UK), British Midland (BD), Easy Jet, Jersey European Airways (JY), Loganair (LC) ve Ryanair (FR) sayılabilir.
Uçuşların Ortalama Süreleri:
Londra'dan Aberdeen'e 1 saat 25, Belfast'e 1 saat 10, Edinburgh'e 1 saat 10, Glasgow'a 1 saat 10, Jersey ve Manchester'a 50'şer dk, Newcastle'a ise 1 saat.
Aberdeen'den Birmingham'a 1 saat 35, Glasgow'ya 50, Londra'ya 1 saat 25, Manchester'a 1 saat 35, Orkney'e 45 ve Shetland'a kadar 1 saat 5 dk.
Belfast'ten Birmingham'a 50, Glasgow'a 45, Londra'ya 1 saat 5 ve Manchester'a 45 dk.
Birmingham'dan Aberdeen'e 1 saat 40, Belfast'e 55, Edinburgh'e 55 dakika, Glasgow'a 1 saat ve Manchester'a 30 dk.
Edinburgh'den Birmingham'a 55 ve Londra'ya 50 dk.
Glasgow'dan Aberdeen'e 50, Belfast'e 50, Birmingham'a 55, Inverness'e 50, Londra'ya 1 saat 10, Manchester'a 50 ve Stornoway'a 1 saat 5 dk.
Manchester'dan Aberdeen'e 1 saat; Belfast'e 45, Birmingham'a 30, Glasgow'a 50, Jersey'e 1 saat 5 ve Londra'ya 50 dk.
b) Demiryolu:
İngiltere'de tamamı 16,500 km/10,250 mil olan geniş bir demiryolu ağı mevcuttur. Londra ile ülkenin önemli şehirleri arasında ekspres seferler yapılmaktadır; ayrıca Güneydoğu ve Midlands'ın önemli şehirlerine, kuzey ile güney Wales'e sefer düzenlenmektedir ve Edinburgh ile Glasgow arasında sefer yapılmaktadır. Yerli demiryolu seferleri yeterince bol olsa da, bazı kırsal alanlara ulaşım zordur (örneğin, batı bölgesinin kuzey tarafları, Doğu Anglia'nın bazı kısımları, Kuzey Yorkshire ile Northumberland, Wales'in iç kısımları, Kuzey İrlanda ve İskoçya'nın kuzey ve güney tarafları). Demiryolu biletleri için bazen çeşitli sembolik fiyatlar uygulanabilir; örneğin, turistler, sınırsız seyahate izin veren Britrail Demiryolu boyunca sabit meblağ ödeyerek seyahat edebilirler. Ancak, bu tür biletler sadece yurt dışından temin edilebilir. Detaylı bilgi, "Railtrack House, Euston Square, London NW1 2EE" adresinde yer alan Railtrack Kuruluşu'ndan elde edilebilir
(Tel: 020) 73 44 71 00; web-sitesi: (http://www.railtrack.co.uk).
Biletleri önceden satın almak çok daha ucuz olabilir. Özürlü yolcular için indirimli fiyat tarifesi uygulanır. Interrail kartları geçerlidir; sahipleri feribotlarda indirimden yararlanabilir.
Demiryolu en popüler ulaşım aracıdır. Ülkenin kuzeyinden güneyine ve doğusundan batısına uzanan iki büyük demiryolu ağıyla bağlantılı ara hatlar da bulunmaktadır. Ulaşım kuzey-güney doğrultusunda olanın aksine, doğu-batı istikametinde uzun ve beklemeli olabilir. Batı hattının (Londra - Glasgow hattı) Londra'daki istasyonu 'Euston', doğu hattınınki (Londra - Aberdeen) de "King's Cross"'tur. Tren bilet fiyatları kabaca uçak fiyatlarının ¾'ü, otobüs fiyatlarının ise 2 katı civarındadır. Ancak ekonomik tarifelerin uygulandığı zamanlarda otobüs fiyatlarının biraz üzerinde bir ücretle yolculuk edebilirsiniz. Öncelikle biletlerinizi gidiş-dönüş almanızda yarar vardır. Trenlerin kalabalık olduğu zamanlarda (peak time, yani sabah 6:00-9:30, öğleden sonra 4:00-7:00 saatleri ve Cuma günleri) yolculuk etmekten kaçının. 15 gün veya 1 ay önce daha ucuz bilet bulabilirsiniz. Öğrenci iseniz, öğrenci kartı çıkartarak (young persons railcard), normal tarifenin 2/3 fiyatına bilet alabilirsiniz.
Trenlerde büfe, restoran vs. bulunur. Tren saatlerini vs. telefonaracılığı ile öğrenebilirsiniz.Genellikle tele-sekreter aracılığıyla bilgi verilir. Londra'nın üç büyük tren istasyonu olan Victoria, Euston ve King's Cross'un rezervasyon ve bilgi almak için kullanılan telefon numaraları ve onlara en yakın metro istasyonları aşağıda verilmiştir:
Önemli Not: Akşam saat 10'dan sonra şehirlerarası tren bulunmaz.
c) Karayolu:
Ülkenin bütün önemli şehirlerini birbirine bağlayan 'A' tipi ana hatlar vardır. Kırsal alanlardaki 'B' tipi yollar, yavaş ve dolambaçlıdır. Bu yolların yayladaki kısımları kışın geçilmez hale gelir. Ülkenin kuzey tarafları ile Midlands'ta doğu-batı ve kuzey-güney istikametli yol ağları vardır. M25 otobanı Londra'yı çevreleyerek farklı yerlerde M1, M4, M3, M40, M10 ve M11 ile birleşir. Londra'dan Güney Wales'e kadar olan M4 otobanıİngiltere'nin dışına çıkan tek yoldur. İskoçya'ya ulaşım Edinburgh'a giden A1/A1(M) ve A68 otobanı veya devamı Carlisle istikametli M5 otobanı ile mümkündür. Kuzey İrlanda'da yalnız Belfast--Antrim ve Belfast-Dungannon arasında otoyol vardır.
Otobüsle Ulaşım :
Her şehrin bir otobüs istasyonun bulunduğu İngiltere'de Londra'nın Victoria Otobüs İstasyonu (Coach Station), tren istasyonundan 1 km uzaklıktadır. Otobüslerin birçoğunda tuvalet ve açık büfe servisi vardır. İngiltere'de gezmek isteyen gruplar, ayrıca, Özel Otobüsler kiralayabilir ve önceden rezervasyon yaptırarak turistik yerleri gezebilir. Otobüs ulaşımında önde gelen isim National Express'tir.
Otobüsler aynı zamanda en ucuz ulaşım yoludur. Gidiş-dönüş alınan biletler daha ekonomiktir. Otobüslerin bazıları iki katlıdır. Çift katlıların üst katlarında sigara içilir. Otobüslerde her türlü yiyecek-içecek ücret karşılığında sunulur. Özellikle uzun yolculuklarda içecek gereksiniminizi düşünerek önleminizi baştan alınız. Yollarda çok az durulur, mesela 8-9 saatlik yolda 1 kez, bazen de hiç durulmaz. Böyle hallerde otobüslerde tuvalet bulunur. Maksimum hızları 110 km'dir.
Otobüs şirketleri aynı hattı sık kullanan öğrencilere, bireysel olarak kullanmak üzere toplu bilet almaları durumunda indirim yapmaktadır. Bazı otobüs şirketleri başka ücret ödemeksizin aynı hatta belirli bir süre yolculuk etmenizi sağlayan kart bilet imkanı da sunmaktadır.
3- İngiltere'de Şehir İçi Ulaşım
Bütün şehirlerde farklı kalite ve fiyatta otobüs hizmeti bulunur. İlk önce Londra ile Glasgow'da ve son olarak Newcastle'de kurulan metro, Londra, Newcastle, Liverpool ve Glasgow'da bulunur. Glasgow, Cardiff, Manchester, Liverpool ve Birmingham'da düzenli yerel tren seferleri vardır. Manchester'da yüksek kalitede çağdaş tramvay hizmeti vardır. Ruhsatlı taksilerin çoğunda taksimetre (sayaç) bulunur; hafta sonları, deniz kenarı tatil seferleri, fazla yük ve geceleyin yolculuk için fazladan para talep edilebilir. Büyük şehirlerde "mini-cab" olarak bilinen ve telefon ile çağırılan taksiler daha ucuz olsa da, sundukları hizmet hiç de kaliteli değildir.
a)Taksi
Büyük şehirlerde yoldan taksi çevirebilirsiniz. Küçük şehirlerde taksi duraklarına gitmek gerekir. Duraklar istasyon, garaj ve hava alanı gibi yerlerde yoğundur. iki tür taksi vardır: Kaplumbağa gibi olan siyah taksiler (Black cab) ve normal taksiler. Black cablar beş kişiliktir ve biraz daha pahalıdır. Ücret taksimetrede gösterilir. Ek ödemeleri binmeden önce söylerler. Sürücüler çalıştıkları bölgenin/merkezin yolları konusunda çok bilgilidirler. Adresi söylemeniz en kısa yoldan ulaştırılmanızı sağlar. Gece yarısından sonra ve hafta sonları daha pahalıdır. Birçoğunda kredi kartı ile ödeme yapmak mümkündür, ancak yine de araca binerken sormakta fayda vardır.
Taksi adres/telefon numaralarını 'Yellow Pages' adlı rehber kitapta bulabilirsiniz. Yellow Pages başka konular için de çok kullanışlı bir rehberdir.
b) Otobüs ve Metro Seferleri:
Yerleşim merkezlerinde hangi numaralı otobüslerin hangi hatlarda çalıştığını ve nereye gittiklerini gösteren haritalar bulunur. Bilet genellikle binilirken şoförden alınır. Bazı şehirlerde bilet alabilmek için tam bozuk para vermek gerekir. Böylesi otobüslerin üzerinde "Exact Fare" şeklinde bir uyarı bulunur. Londra'daki iki katlı otobüslerde genellikle gelip bilet kesen bir görevli vardır. İlk kez geliyorsanız Londra metrosunun bir planını edinin. Bilet satış gişelerinden ücretsiz olarak alabilirsiniz. Bazı metro istasyonlarında beraberinde bir de Londra'nın turistik haritasını verirler. En önemli husus, gideceğiniz yeri plan üzerinde bulup, üzerinde yer aldığı kuzey-güney veya doğu-batı hatlarının uç noktalarındaki istasyonların adlarına dikkat etmenizdir. İstasyonlardaki tüm yönlendirmeler bu esas üzerine kuruludur. Bilet alma konusunda birçok seçenek vardır. Sadece bir defalık alabileceğiniz gibi, günlük, haftalık hatta sezonluk biletler de alabilirsiniz. Bu sıralamaya göre birim fiyatları düşer.
İstasyonlarda hem bilet makinelerinden hem de gişelerden bilet alabilirsiniz. Bazı biletler hem metroda hem de otobüslerde kullanılabilir.
c) Özel Araba
21 yaşından büyükler uluslararası geçerliliği olan bir sürücü belgesi ile otomobil kullanabilir. Türk ehliyeti sahibi iseniz ilk bir yıl içinde araba kullanmanız mümkündür. Şehir merkezlerinde otopark ücretleri çok pahalıdır. Fakat araba, şehir dışı geziler için iyi bir seçenektir. Hız sınırı şehir içinde 30, şehir dışında 60, şehirlerarası yollarda ise 70 mildir.
İngiltere'de 1 yıldan fazla kalacaksanız, İngiliz ehliyeti almanız gerekir. Birleşik Krallıkta her türlü ehliyet ve taşıt işlerine Driving & Vehicle Licensing Agency (DVLA) (Sürücü ve Taşıt Belgelendirme Kurumu) bakar. Bu ehliyeti almak için zorlu bir sınavdan geçmeniz ve 50 poundu aşan test ve ehliyet ücretlerini ödemeniz gerekmektedir. Ayrıca saati 10-15 pounddan mutlaka bir kaç saat özel ders almanız tavsiye edilir.
İngiltere'de ikinci el arabalar Türkiye'ye göre çok ucuzdur. 100 pounda bile araba almak mümkündür. Ancak alırken, 3 yaşın üzerindeki her araba için gereken, yolda gidebilirlik belgesinin (MOT) bulunup bulunmadığına ve vergisinin verilip verilmediğine dikkat edin. MOT'si olmayan bir araba muhtemelen hasarlıdır ve onarmak çok pahalıya gelebilir. Vergi de MOT gibi her yıl yenilenmesi gereken bir harcamadır ve yaklaşık 140-150 pound tutar.
En önemli harcama ise trafik sigortasıdır (Insurance for third parties). Sigorta, arabanın değil sürücünün üzerine yapılır. Yaş, cinsiyet, ehliyetin alındığı tarih, daha önce kaza yapılıp yapılmadığı, oturulan bölge ve arabanın cinsi fiyatı etkiler. Bazı durumlarda 1 yıllık sigorta bedeli arabanın bedelinden daha fazla olabilir. Bu nedenle araba almadan önce sigorta bedelini hesaplamanızda fayda vardır.
d) Bisiklet
Öğrencilerin tercih ettikleri ulaşım yöntemidir. Şehir merkezlerinde birçok ana caddede bisiklet kullananlar için özel yollar (bicycle lane) bulunmaktadır. Üniversitelerde ve öğrencilerin yoğun olduğu genel alanlarda bisikletinizi bağlayarak bırakabileceğiniz park alanları bulunur. Bisiklete binerken koruyucu başlığınızı ve ışık yansıtıcı kuşağınızı takmayı unutmayınız!
4- İngiltere ve Diğer Avrupa Ülkeleri Arasında Ulaşım:
Avrupa'da birden fazla ülkede seyahat etmek isteyenler için demiryolu geçişleri bir zorunluluktur. Zamanınızın büyük kısmını tek ülke sınırları içinde geçirecekseniz, Tek Ülke Geçişi almalısınız. Pek çok ülke, öğrencilere indirimli bilet imkanı sunar.
Yolculuklarının ilk gününde 26 yaşını tamamlamamış yolcular için Eurial Youth Passes veya Eurial Youth Flexipass en uygun seçeneklerdir. Bunlar Avrupa'nın 17 ülkesinde demiryollarında sınırsız veya yarı-sınırlı ikinci sınıf seyahat imkanı sağlar. Yolculuk pasolarınızı sağlama almanın yolu, mümkün olan en yakın zamanda geçerliliklerini yenilemiş olmanızdır (Seyahate çıkarken pulunuzu yapıştırtarak.)
Sadece bir hafta için seyahat edecek ve sonraki bir ay gezmeyecekseniz, pasonuzu yenilemeyin. Aksi takdirde bir aylık seyahat zamanını heder etmiş olursunuz. Hafta sonu seyahatleriniz için fazladan bir bilet almanız daha iyi olur.
Trenin kalabalık olduğu zamanlarda bir yer garantilemek için rezervasyon yaptırmak gerekir.. Seyahatinizi planlarken istasyonu arayıp bunu yapabilirsiniz. Eurialpass sahipleri de dahil olmak üzere herkes uyuma yeri ayırtmak ve parasını ödemek zorundadır. Öğrenciler için en ekonomik seçenek, 4-6 yataklı bir kompartımanda bir yatak, bir battaniye ve bir örtüden oluşan Coushet'tir. Yataklar uyku zamanı dışında oturulur hale getirilebiliyor.
Uluslararası sınırlar geçilirken kondüktör pasaportunuzu sorarsa endişelenmeyin. Bunu geçişi kolaylaştırmak ve kimin hangi kabinde bulunduğunu bilmek için yaparlar. Pasaportunuzu vermek istemezseniz sizi sınırda uyandırmalarını söyleyin. Uyurken kompartımanınızın kapısının kapalı olmasına dikkat edin.