VERGİLER
Ziyarette bulunan tüm iş sahipleri ve öğrenciler federal ve
devlet vergilerine tabidirler. Bazı durumlarda, özellikle de
ABD'deki ikametiniz belli bir süreyi geçmişse, gelir vergisine
tabi tutulabilirsiniz. Burada, vergi statüsüyle göçmenlik
statüsünün farklı olduğunu belirtmek gereklidir; göçmenlik
statüsünün belirlenmesi konusunda "ikamet etmiyor" kabul
edilirken, vergi mükellefliği konusunda "ikamet ediyor" kabul
edilebilirsiniz. Türkiye'den ayrılmadan önce, vergi konusunda
nasıl bir statüde değerlendirileceğinizi araştırın ki gerekli
ayarlamaları yapabilesiniz.

ABD'de yabancıların vergilendirilmesi (1999 yılına göre)
Yabancı uyruklular, ABD'ye yerleşmiş ya da yerleşmemiş yabancı olduklarına bağlı olarak, birbirinden çok farklı iki vergilendirme sisteminden birine tabi olacaklardır.
Dolayısıyla, ikamet durumunun belirlenmesi önemlidir. Kurallara göre, yerleşmemiş yabancı biri olarak sınıflandırılmak farklı vergi avantajlarını getirebilir; fakat
bunun da farklı dezavantajları ortaya çıkabilir. Dolayısıyla, ABD'ye
gidecek adayların ABD'de vergi sorumluluklarını en aza indirgeyecek seçenekleri
Türkiye'de araştırmış ve gözden geçirmiş olmaları
gerekmektedir.
Yerleşmemiş yabancılar
Yerleşmemiş yabancılar normal şartlar altında sadece ABD kaynaklarından elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilirler. ABD ticaretiyle yakından bağlantılı ABD-kaynaklı gelirler,
(mesela maaş ya da tazminatlar), derece derece vergi oranına tabi tutulmaktadırlar. ABD ticaretinden elde edilen vergilendirilebilir gelirler, ABD-kaynaklı gelirleri olduğu gibi yabancı kaynaklı gelirleri de içerebilir.
ABD yatırım gelirleri genellikle ortalama %30 oranında
vergilendirilir ve bu oran bir vergi anlaşmasıyla azaltılabilir.
Yatırım gelirlerinin bazıları ABD vergisinden muaf olabilir.
Çoğu yerleşmemiş yabancı için ABD'ye vergi verme yükü, ABD ve kendi ülkeleri arasında yapılan vergi anlaşmalarıyla azaltılmaktadır. Ayrıca, anlaşmalar varolan gelir vergisi kanunlarını değiştirebilir (mesela ikamet durumunu belirleme konusunda) ve dolayısıyla yabancı uyruklu birinin vergi planı yaparken bunları tekrar gözden geçirmesi
gerekmektedir.
Vergi planı
Yerleşmiş ve yerleşmemiş yabancılar vergi konusunda farklı
muameleye tabi tutuldukları için, gelir onayının zamanı ve
anlaşma süresinin uzunluğu yabancı uyrukluların ABD vergi
yükümlülüğünü önemli derecede etkilemektedir. Ayrıca ABD, vergi
ücret girişlerini yabancıların kendi ülkelerindeki gibi
hesaplamayabilir. Bu yüzden, bireysel bir ikamette paraya
çevrilmemiş kazanç ya da kayıpların ve başka yabancı
yatırımların ABD'yle yapılan anlaşmanın başlangıç ve bitiminden
önce tekrar gözden geçirilmesi gerekir.

SOSYAL GÜVENLİK NUMARASI
Sosyal güvenlik nedir?
ABD'de çalışmaya başladığınız zaman, her Amerikan vatandaşı gibi bir Sosyal Güvelik Numarası almanız ve sosyal güvenlik vergisi ödemeniz
gerekmektedir. Vergiler işvereniniz tarafından alınır ve IRS'ye sık ve düzenli aralıklarla teslim edilir. Eğer kendi işinizi yapıyorsanız, vergileri IRS'ye kendiniz teslim etmek durumundasınız.
Sosyal güvenlik, ABD Federal Devleti tarafından Amerika'da çalışanlara sunulan finansal imkanlar dizisi için kullanılan geniş bir terimdir. Amerika'da, çalışanların çoğu sosyal güvenlik imkanlarından çeşitli zamanlarda faydalanırlar.
Emeklilikte ya da emeklilik tazminatı alırken, çalışma hayatında sakat ya da çalışamaz hale geldiklerinde veya bir çalışanın ölümünden sonra yakınlarına bırakıldığında faydalanılabilir.
Eğer ABD vatandaşı değilseniz, Sosyal Güvenlik sisteminin içinde olmak için, yasal yabancı statünüzün olması, INS'den çalışma izninizin ve Sosyal güvenlik numaranızın olması gerekir.
ABD'deki hemen her şehir ya da eyalette Sosyal Güvenlik İdaresi şubeleri vardır.
Sosyal
güvenlik numarası almama gerek var mı?
Eğer Immigration and Naturalization Service (INS)'ten ABD'de çalışmak üzere izin almış bir yabancı olarak kabul aldıysanız,
Sosyal Güvenlik Numarası almanız gerekir. Çalışma izniniz yoksa, eyalet yönetimi ve yerel yönetim
sizden şu kanunlar kapsamında olmanız için sosyal güvenlik numarası isteyecektir:
-
Vergiler,
-
Genel halk yardımı,
-
Sürücü belgesi,
-
Motorlu araç kayıtları,
Vergi için bir numara almanız
gerekiyor ve siz hala Sosyal Güvenlik'ten bir numara verilmesi
için talepte bulunmadıysanız, İç Gelir Hizmetleri (IRS -
Internal Revenue Service)'ne Bireysel Vergi Yükümlüsü Kimlik
Numarası (ITIN) için başvurabilirsiniz.

Sosyal güvenlik numaram olmadan neler yapabilirim?
Yasal kabul almış bir yabancı olarak, Sosyal Güvenlik
Numaranız olmadan da pek çok imkan ve hizmetten
faydalanabilirsiniz;
-
Grup sağlık sigortası kapsamına girmek:
Grup sağlık planları kapsamında olan fakat numarası olmayan yabancı aile fertlerinin Sosyal Güvenlik
Numarası vermeleri istenmez.
-
Bir finans kurumuyla iş yapmak: Vergi işleri için
finansal kurumlar sizden vergi yükümlüsü numarası isteyeceklerdir.
Sosyal Güvenlik Numaranız yoksa, bir numaraya ihtiyacınız olup olmadığını belirlemek için IRS ile bağlantı kurun.
-
Okul kayıtları ya da eğitim sınavları için başvurmak: Okulların numarayı, eğitim programlarını işleve koymak üzere kullanma yetkisi yoktur. SAT, GRE ve diğer eğitim sınavlarına başvuran öğrenciler sınava girmek için Sosyal Güvenlik
Numarası almak zorunda değildirler.
-
Okulların yemek hizmetlerine başvurmak.

Sosyal güvenlik numarasına nasıl başvuracağım?
Sosyal Güvenlik kartında Sosyal Güvenlik İdaresi (SSA) tarafından verilen tek bir numara,
(Sosyal Güvenlik Numarası) bulunmaktadır.
Sosyal Güvenlik Numarası devlet kurumları, okullar ve diğer ticari kurumlar tarafından insanların kimliklerini bilgisayar sistemlerinde tespit etmek için kullanılır. Size verilen numarayı bilmeniz gerekir, çünkü bu numara hayatınızın geri kalan kısmında sürekli işinize yarayacaktır. Amerika'da her çalışan insan ve vergi yükümlüsü Sosyal Güvenlik
Numarasına sahip olmak zorundadır.
Başvuru süreci
Sosyal Güvenlik Numarasına ihtiyacınız varsa, kaybolan ya da çalınan kartınızın yerine yenisini almak
istiyorsanız, en yakın Sosyal Güvenlik şubesinden SS-5 formunu doldurmanız
gerekmektedir.
Formdaki bilgileri dikkatlice okuyun. Formla beraber, yasal yabancı statüsü onay belgesi
de dahil orijinal belgelerinizi götürmek zorundasınız. Eğer 18 yaş veya üstündeyseniz ve şimdiye kadar hiç numaranız olmamışsa şahsen
veya posta ile başvurmanız gerekmektedir. Sosyal Güvenlik Şubesi belgelerinizi size geri
verecektir. Eğer belgelerinizin aslını postalamak istemiyorsanız, en yakın Sosyal Güvenlik şubesine bırakın.
ABD'de çalışma izniniz yoksa, numara istediğinizi belirten bir mektup
yazmalısınız. Mektubunuz, sizden Sosyal Güvenlik Numarası isteyen kanunu referans göstermeli ve numara hariç bütün talepleri yerine getirdiğinizi ispatlamalıdır.
İşsizlik durumunda verilmiş bir numarayı çalışırken
kullanamazsınız.

Sosyal güvenlik programları nelerdir?
Sosyal Güvenlik İdaresi tarafından üç ana program yürürlüğe konulmuştur:
Mirasçı tazminatı
Amerikalıların yaklaşık beşte biri 65 yaşına varmadan ölme riskiyle karşı karşıyadır. Kaza geçiren işçinin ailesine ödenen tazminat, işçinin ölmesiyle beraber ortaya çıkacak olan finansal problemi sürekli bir nakit gelir sağlayarak ortadan kaldırmayı hedefler.
Ortalama bir maaş alan ve geride eşini ve iki çocuğunu bırakan bir işçinin Sosyal Güvenlik mirasçılarının tazminatı, 322.000$'lık bir hayat sigortası poliçesine eşittir. Elbette ki, Sosyal Güvenlik tazminatı aylık olarak ödenmekte, tek bir seferde ödeme yapılmamaktadır.
Sakatlık tazminatı
Sosyal Güvenlik İdaresi, ciddi olarak sakatlanan işçileri güvence
altına almaktadır. Bu konu oldukça önemlidir çünkü araştırmalar,
20 yaşındaki işçilerin 65 yaşından önce sakat kalma ihtimalinin
3/10 olduğunu göstermektedir.
Hemen hemen bütün işçilerin
201.000$'lık sakatlık poliçesine eşit bir Sosyal Güvenlik
Sakatlık Sigortası bulunmaktadır.
Emeklilik tazminatı
Sosyal Güvenlik, 30 milyondan fazla emekli işçi ve ailesine aylık emeklilik tazminatı ödemektedir. 65 yaş ve daha üstünde olan her
on Amerikalıdan dokuzu Sosyal Güvenlik tazminatı almaktadır.

Sıklıkla sorulan sorular
1-ABD'de çalışıyorken Türkiye'ye gidip sonra da tekrar ABD'ye dönüp çalışmaya başladıysam ne olacak? Sosyal Güvenlik haklarımı kaybedecek miyim?
2-ABD'de geçici işçi olarak çalışacağım. Sosyal Güvenlik
vergisi ödeyecek miyim?
3-Emeklilik yaşıma doğru yaklaşıyorum. Emeklilik tazminatından faydalanabilir miyim?
4-Emekli olduğum zaman sosyal güvenlik tazminatı alabilir miyim?
5-Tazminat başvurum reddedildiğinde ne olacak?
1-ABD'de çalışıyorken Türkiye'ye gidip sonra da tekrar ABD'ye dönüp çalışmaya başladıysam ne olacak? Sosyal Güvenlik haklarımı kaybedecek miyim?
Hayır, sosyal güvenlik kredilerinizi kaybetmeyeceksiniz; hesabınızda birikecekler.
2-ABD'de geçici işçi olarak çalışacağım. Sosyal Güvenlik
vergisi ödeyecek miyim?
INS geçici işçi statünüz varsa ve uluslararası bir şirkette
çalışmıyorsanız Sosyal Güvenlik vergisi ödeyeceksiniz.
3-Emeklilik yaşıma doğru yaklaşıyorum. Emeklilik tazminatından faydalanabilir miyim?
ABD'de yasal olarak toplam 10 yıl çalışmış olmanız ve 40 kredi toplamış olmanız
gereklidir. Yılda en fazla 4 kredi kazanırsınız.

4-Emekli olduğum zaman sosyal güvenlik tazminatı alabilir miyim?
İstenilen bütün şartlara sahipseniz, tazminatı alabilirsiniz. Unutmayın, ABD'de yasal olarak çalışmış ve 10 yıla denk sosyal güvenlik vergisi ödemiş olmalısınız.
5-Tazminat başvurum reddedildiğinde ne olacak?
Kararı temyiz ettirme ve Sosyal Güvenlik durumunuzu tekrar gözden geçirilmesini isteme hakkınız
bulunmaktadır. Temyiz için üç yol vardır: birincisi durumunuzun tekrar gözden geçirilmesi isteği; ikincisi İdari Yargıya durumu intikal ettirmek; üçüncüsü Temyiz Konseyi tarafından tekrar ele alınmasını sağlamak.
Yurdışında eğitim almak istiyorsanız,
formu doldurun deneyimli eğitim danışmanları size yardımcı olsun.
|